Đoàn kiểm tra xây dựng "Trường học thân thiện - Học sinh tích cực" của BGD&ĐT cùng thầy cô giáo và học sinh trường TH Hải Quế

Sau ba năm triển khai thực hiện phong trào "Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực" ngành giáo dục Quảng Trị đã thu được kết quả khả quan  ở cả ba cấp: mầm non, tiểu học và trung học cơ sở. Qua đó tạo chuyển biến tích cực, góp phần xây dựng môi trường lành mạnh, thân thiện và nâng cao chất lượng giáo dục.

Giám đốc Sở Giáo dục và Ðào tạo Quảng Trị - Trưởng ban chỉ đạo phong trào trường học thân thiện, học sinh tích cực (THTT-HSTC) Hoàng Ðức Thắm cho biết, sau khi phong trào được phát động và triển khai, toàn tỉnh có 489 trường học đăng ký tham gia, trong đó có 157 trường mầm non, 162 trường tiểu học, 128 trường THCS, 32 trường THPT và mười trung tâm giáo dục thường xuyên. Từ tháng 9 năm 2008 đến nay toàn tỉnh có 371 trường học có khuôn viên cây xanh, cây cảnh được quy hoạch bảo đảm thoáng mát, sạch đẹp, các trường học đã trồng mới hơn 139 nghìn cây xanh, xây mới 529 công trình vệ sinh, toàn tỉnh đã có 646 trường có công trình hợp vệ sinh... Ðáng chú ý, 471 trường học đã thực hiện 'ba đủ' cho 100% số học sinh, không có học sinh bỏ học vì thiếu ăn, thiếu mặc hoặc thiếu sách vở. 

Hoạt động dạy và học của các trường có nhiều sự đổi mới về phương pháp dạy học, lấy học sinh làm trung tâm, chú trọng phát huy tính tích cực. 100% số cán bộ giáo viên toàn ngành tích cực đổi mới phương pháp giảng dạy nhằm khuyến khích sự chuyên cần, tích cực, chủ động, sáng tạo và ý thức vươn lên, rèn luyện khả năng tự học của học sinh. Chuyển biến rõ nét nhất của phong trào là đưa các trò chơi dân gian vào trường học, học sinh có điều kiện vui chơi, đi tham quan các di tích lịch sử. Qua đó, học sinh được giáo dục một cách toàn diện, các em không chỉ biết  kiến thức sách giáo khoa, mà còn cần biết cách ứng xử và thích nghi với cuộc sống chung quanh. Bên cạnh đó, giáo viên phải là tấm gương cho học sinh học tập, dạy bằng tấm lòng, bằng cái tâm trong sáng của người thầy. Từ đó, những giờ học trở nên nhẹ nhàng hơn, học sinh không còn bị áp lực 'nhồi nhét' kiến thức. Thay vào đó là những tiết học đơn giản, vui tươi, cô và trò cùng học, cùng trao đổi.

 Chúng tôi đã đến một số trường dự một số tiết học không chỉ có tiếng giảng bài của giáo viên, thay vào đó là tiếng cô giáo và học sinh cùng nhau thảo luận, cùng nhau tư duy và cùng đi tìm lời giải cho một bài toán, bài văn, hoặc một sự kiện nào đó... Sau những tiết học ấy, học sinh tự tin hơn, tích cực mạnh dạn gặp giáo viên trao đổi, mối quan hệ giữa thầy với trò ngày càng gắn bó và thân thiện hơn. Cô Lê Thị Thuận, Hiệu trưởng Trường tiểu học Hải Quế, huyện Hải Lăng, Quảng Trị chia sẻ: Từ khi phong trào THTT-HSTC được triển khai, học sinh của trường đã tích cực và tự tin trong học tập, mạnh dạn hơn trong giao tiếp. Nhà trường cũng thường xuyên đổi mới phương pháp dạy học, phân nhóm trong giờ học để giúp học sinh biết cách học sáng tạo, chủ động và hào hứng hơn trong quá trình học tập, tập dần với thói quen tự mình tìm hiểu và khám phá những tri thức mới. Ngoài ra, trường còn thường xuyên tổ chức các trò chơi dân gian như nhảy dây, kéo co, rồng rắn lên mây, chơi ô ăn quan... để học sinh ý thức được tầm quan trọng trong việc giữ gìn bản sắc văn hóa của dân tộc.

Ý thức được tầm quan trọng, ý nghĩa của phong trào đối với sự phát triển giáo dục, những năm qua, Sở GD và ÐT tỉnh Quảng Trị đã triển khai nhiều giải pháp nhằm đưa phong trào phát triển bền vững. Trong đó tổ chức nhiều hoạt động giáo dục theo chủ đề, chủ điểm, tăng cường giáo dục pháp luật và phòng, chống các tệ nạn xã hội thâm nhập vào nhà trường, chú trọng giáo dục bảo vệ môi trường cho học sinh; ưu tiên nâng cao chất lượng giáo dục mũi nhọn và chất lượng giáo dục đại trà; chú trọng bồi dưỡng, kèm cặp đối tượng học sinh yếu kém. Từ năm 2008 đến nay, tỷ lệ học sinh đạt giải học sinh giỏi cấp tỉnh, học sinh giỏi quốc gia lớp 12; học sinh giải toán qua mạng... đạt khá. Năm học 2010-2011, Quảng Trị có 30 em đạt giải học sinh giỏi quốc gia lớp 12, tỷ lệ học sinh yếu kém giảm 3%. Qua ba năm triển khai thực hiện phong trào thi đua 'Xây dựng THTT- HSTC' tại các trường học trên địa bàn tỉnh bước đầu đã đạt kết quả đáng khích lệ. Ðến nay, toàn bộ cảnh quan của các trường học ngày càng khang trang, 'xanh, sạch, đẹp' hơn. Năm 2009-2010, Sở GD và ÐT đã chọn  điểm 'nhấn' là xây dựng công trình vệ sinh, nước sạch để tập trung chỉ đạo, nhằm tạo bước chuyển biến tích cực và toàn diện về vệ sinh học đường. Mối quan hệ giữa các đối tượng trong nhà trường thân thiện hơn, học sinh yêu thích và muốn đến trường học tập, tình trạng học sinh bỏ học giảm hẳn so với những năm học trước. Tỷ lệ học sinh bỏ học kỳ I năm học 2010-2011 chỉ còn: 0,012% tiểu học; ở bậc THCS 0,49% và THPT là 0,68%.

Giám đốc Sở GD và ÐT Quảng Trị, Hoàng Ðức Thắm chia sẻ, từ khi phong trào THTT-HSTC được phát động, ngoài việc thực hiện năm nội dung của phong trào, ngành giáo dục Quảng Trị đã phát huy được những giá trị truyền thống của phong trào thi đua 'Dạy tốt, học tốt'; làm cho mọi thành viên trong các đơn vị giáo dục đều tự giác thực hiện khẩu hiệu 'Kỷ cương - Tình thương - Trách nhiệm'; 'Mỗi thầy giáo, cô giáo là tấm gương đạo đức, tự học và sáng tạo'; mỗi học sinh đều được tạo  điều kiện thuận lợi để phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo trong học tập, năng động, linh hoạt và có những kỹ năng cần thiết trong cuộc sống.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, vẫn còn nhiều chỉ tiêu của phong trào chưa hoàn thành. Ðó là việc xây dựng trường, lớp xanh, sạch, đẹp chưa được quan tâm ở một số đơn vị dẫn đến tình trạng ô nhiễm môi trường, mất vệ sinh còn diễn ra ở nhiều nơi. Bên cạnh đó, một số giáo viên còn hạn chế về năng lực trong việc dạy lồng ghép giáo dục kỹ năng sống cho học sinh, phương pháp dạy học tích cực vẫn chưa được tổ chức một cách bài bản, khoa học. Ðể khắc phục những hạn chế này, các địa phương cần tăng cường phối hợp hơn nữa giữa các ban, ngành và giữa ban chỉ đạo các cấp. Cùng với đó, các nhà trường cần tiếp tục phối hợp chặt chẽ, hiệu quả hơn nữa với đoàn thanh niên, ngành văn hóa... trong việc triển khai thực hiện, có như vậy phong trào mới đạt được những mục tiêu, yêu cầu đặt ra và duy trì bền vững.